همایش گرامیداشت روز جهانی شهرسازی، روز دوشنبه ۲۶ آبانماه ۱۴۰۵، با استقبال مهندسان شهرساز استان البرز و با حضور جمعی از استادان دانشگاه، اعضای هیات مدیره سازمان و فعالان این حوزه، در سالن اجتماعات ساختمان آموزش سازمان نظام مهندسی ساختمان استان البرز برگزار شد.
در این همایش، بر ضرورت ارتقای دانش و مهارتهای حرفهای شهرسازان، توسعه فرصتهای شغلی، گسترش تعامل میان دانشگاه و حرفه، نقش مدیریت شهری در بهرهگیری از ظرفیت مهندسان شهرساز و ضرورت انطباق دانش و خدمات شهرسازی با تحولات روز تاکید شد.
در ابتدای همایش مهندس امیرحسین فتح العلومی رییس کمیسیون تخصصی شهرسازی سازمان نظام مهندسی ساختمان استان البرز ضمن خیر مقدم به میهمانان و ارایه گزارش اقدامات این کمیسیون، هدف این گردهمایی را افزایش دانش، انسجام و وحدت رویه در ارایه خدمات مهندسان شهرساز اعلام کرد.
![]()
مهندس ناصر رضایی بیداخویدی، رییس سازمان نظام مهندسی ساختمان استان البرز، در این مراسم ضمن تبریک روز جهانی شهرسازی، با اشاره به نقش و جایگاه مهندسان شهرساز در ارتقای کیفیت محیط زندگی و توسعه متوازن شهرها، بر ضرورت تقویت جایگاه حرفهای این رشته و گسترش زمینههای فعالیت آن تاکید کرد.
وی با بیان اینکه تحقق اهداف شهرسازی صرفا در چارچوب فعالیت مهندسان و از طریق ارایه خدمات تخصصی امکانپذیر نیست، اظهار داشت: مدیریت شهری، شهرداریها، دستگاههای اجرایی و سایر نهادها و متقاضیان خدمات شهرسازی، از جمله ارکان موثر در شکلگیری و پیشبرد برنامههای توسعه شهری هستند و همراهی و تعامل این مجموعهها با جامعه مهندسان شهرساز، نقش تعیینکنندهای در بهرهگیری از ظرفیتهای تخصصی این رشته دارد.
![]()
رییس سازمان با تاکید بر ضرورت بهروزرسانی مستمر دانش، مهارتها و تکنیکهای تخصصی مهندسان شهرساز خاطرنشان کرد: تحولات سریع در حوزه شهرسازی، تغییر نیازهای شهروندان و پیچیدهتر شدن مسائل شهری، ایجاب میکند مهندسان این رشته همواره دانش خود را متناسب با دستاوردهای علمی و روشهای نوین حرفهای ارتقا دهند. همچنین لازم است نتایج مطالعات و خدمات تخصصی شهرسازان با شیوههای موثرتر و قابل فهمتر در اختیار مدیران، تصمیمگیران و بهرهبرداران قرار گیرد تا زمینه استفاده عملی از این ظرفیتها در برنامهریزی و مدیریت شهرهای استان فراهم شود.
دکتر سجاد محمدزهرایی، عضو شهرساز هیات مدیره سازمان نیز ضمن تبریک روز شهرسازی، گزارشی از اقدامات و پیگیریهای انجامشده در راستای افزایش فرصتهای شغلی مهندسان شهرساز و توسعه و تنوعبخشی به خدمات قابل ارایه توسط این گروه تخصصی ارایه کرد. وی با اشاره به ضرورت معرفی توانمندیهای مهندسان شهرساز به دستگاههای اجرایی و مدیریت شهری، بر پیگیری زمینههای جدید فعالیت حرفهای و تقویت جایگاه این رشته در نظام ارایه خدمات مهندسی تاکید کرد.
![]()
![]()
همچنین مهندس حمیدرضا عسگری، معاون هماهنگی امور عمرانی فرمانداری کرج، در سخنان کوتاهی ضمن تبریک روز جهانی شهرساز، با اشاره به اهمیت بهره گیری از دانش شهرسازی، بر حمایت دولت از توسعه خدمات شهرسازی تاکید کرد.

![]()
در ادامه، خانم دکتر نرجسسادات فاطمی عضو هیات مدیره سازمان نظام مهندسی ساختمان خراسان رضوی و نایب رییس گروه تخصصی شهرسازی شورای مرکزی سازمان نظام مهندسی ساختمان، گزارشی از عملکرد و برنامههای این گروه تخصصی ارایه کرد. وی با اشاره به ابلاغ مبحث ۲۴ مقررات ملی ساختمان و اصلاحیه جدول ۱۴ مبحث دوم مقررات ملی ساختمان، این موضوع را فرصتی مهم برای ساماندهی و توسعه خدمات شهرسازی دانست و گفت: یکی از محورهای اصلی فعالیت کمیسیون، فراهم کردن زمینه اجرای صحیح این مبحث و ایجاد وحدت رویه در ارایه خدمات شهرسازی در سطح کشور است.
وی همچنین از قرار گرفتن تدوین نظامنامههای مورد نیاز خدمات شهرسازی در دستور کار کمیسیون خبر داد و اظهار داشت تاکنون سه نظامنامه در این زمینه منتشر شده است. دکتر فاطمی در بخش دیگری از سخنان خود با تاکید بر نقش مدیریت شهری در تحقق اهداف این رشته، همراهی شهرداریها و سایر نهادهای مسوول را برای پیشبرد برنامهها و تثبیت جایگاه حرفهای شهرسازان ضروری دانست.
![]()
![]()
دکتر مجتبی رفیعیان، استاد تمام دانشکده هنر و معماری دانشگاه تربیت مدرس، سخنران اصلی این همایش نیز ضمن تبریک روز جهانی شهرسازی و ابراز خرسندی از گردهمایی جامعه مهندسان شهرساز استان، بر اهمیت استمرار چنین نشستهایی در تبادل تجربه، همافزایی و ارتقای جایگاه حرفهای این رشته تاکید کرد و این گردهماییها را زمینهساز رشد و حرکت رو به جلوی شهرسازی دانست.
وی ابلاغ مبحث ۲۴ مقررات ملی ساختمان را فرصتی ارزشمند برای توسعه حرفه شهرسازی برشمرد و افزود: همراهی و اجماع تشکلهای تخصصی شهرسازی در کنار این ظرفیت قانونی میتواند به بلوغ و انسجام بیشتر این حرفه کمک کند.
رفیعیان در ادامه، به موضوع تعارض و فاصله میان گفتمان دانشگاهی و دیدگاه حرفهمندان شهرسازی پرداخت و با تاکید بر ضرورت بررسی و حتی تدریس این تفاوتها در محیطهای آموزشی، نسبت به پیامدهای تداوم شکاف میان دانشگاه و بدنه حرفهای هشدار داد. وی همچنین تحول شیوه ارایه خدمات شهرسازی در سه دهه اخیر را مورد توجه قرار داد و با تشریح ویژگیهای رفتار حرفهای، به بررسی تفاوت محیطهای فعالیت شهرسازان در بخشهای دولتی، خصوصی و نهادهای عمومی پرداخت.
این استاد دانشگاه با ارایه نمونههایی از موقعیتهای کاری در حوزه مشاوره، دستگاههای دولتی، شهرداریها و سازمان نظام مهندسی، تفاوت الزامات، مسوولیتها، شیوه تصمیمگیری و خروجیهای مورد انتظار در هر یک از این محیطها را تشریح کرد.
وی با اشاره به تحولات گسترده دانش شهرسازی و انتشار پژوهشها و مقالات جدید در این حوزه، این پرسش را مطرح کرد که شهرسازان در سالهای اخیر چه ابزارها، دانشها و مهارتهای تازهای به جعبه ابزار حرفهای خود افزودهاند؟ رفیعیان با این پرسش، ضرورت آسیبشناسی روزآمد نبودن بخشی از جامعه حرفهای شهرسازی را یادآور شد و چرخه شهرسازی را چرخهای مبتنی بر یادگیری مستمر توصیف کرد.
![]()
وی همچنین با اشاره به تحولات نظام آموزش شهرسازی در جهان و شکلگیری گفتمانهای جدید در این حوزه، خاطرنشان کرد که تعریف شهرساز حرفهای نیز متناسب با این تحولات دگرگون شده و نقشهای حرفهای شهرسازان گسترش یافته است. از این رو، همراهی با گفتمانهای روز و برخورداری از مهارتهای متناسب با نیازهای جدید، از الزامات فعالیت حرفهای در این رشته به شمار میرود.
رفیعیان مهارت در نحوه ارایه نتایج مطالعات و دستاوردهای تخصصی را از جمله توانمندیهای ضروری شهرسازان دانست و با اشاره به اهمیت موضوعاتی همچون حکمرانی شهری و هوش مصنوعی در دهه جاری، سه مولفه شایستگی حرفهای، صلاحیت رسمی و اختیار نهادی را از وجوه مهم شهرساز حرفهای برشمرد.
وی در تبیین فرآیند فعالیت حرفهای شهرسازان، بر سه مرحله شناخت، داوری و تحقق طرح تاکید کرد و گفت: یکی از مهمترین و در عین حال دشوارترین بخشهای کار شهرساز، تبدیل یافتهها و مطالعات تخصصی به تصمیم، اقدام و نتیجه عملی است؛ به این معنا که ارزش واقعی دانش و مطالعات شهرسازی زمانی آشکار میشود که بتواند در فرآیند تصمیمگیری و بهبود شرایط شهری اثرگذار باشد.
![]()
در بخش دیگری از این همایش، مهندس محسن غیاثی نیا به ارایه مباحثی درباره «انطباق شهری ساختمان» پرداخت. وی با تشریح اهمیت سازگاری شهرها با تغییرات و شرایط متحول محیطی، اجتماعی، اقتصادی و فناورانه، بر ضرورت افزایش ظرفیت تابآوری و انعطافپذیری ساختارهای شهری تاکید کرد.
وی همچنین جزییات اصلاحیه جدول ۱۴ مبحث دوم مقررات ملی ساختمان را که به حدود صلاحیت مهدسان شهرساز در امور شهرسازی و ساختمان اختصاص دارد، تشریح کرد.
انطباق شهری ساختمان به معنای توانایی شهر در شناخت تغییرات، آمادگی برای مواجهه با مخاطرات و تحولات، اصلاح سیاستها و برنامهها و بهرهگیری از ظرفیتهای موجود برای حفظ و ارتقای کیفیت زندگی شهروندان است. در این رویکرد، برنامهریزی شهری باید به جای اتکا به الگوهای ثابت، امکان یادگیری، بازنگری و واکنش موثر به شرایط جدید را فراهم کند.
در ادامه همایش، آیین رونمایی از کتاب «کاربرد هوش مصنوعی در شهرسازی» برگزار شد؛ کتابی که تالیف آن را دکتر سجاد محمدزهرایی بر عهده دارد و هماکنون مراحل تدوین را طی میکند. این اثر با هدف پیوند دانش روز هوش مصنوعی با فرایندهای برنامهریزی و طراحی شهری تدوین شده و میکوشد کاربردهای عملی این فناوری را در تحلیل دادههای شهری، مدلسازی، تصمیمگیری و ارائه خدمات تخصصی شهرسازی تبیین کند.همچنین، نرمافزار ثبت شرح خدمات شهرسازی و سایر رشتههای نظام مهندسی روی نقشه و در بستر وب معرفی و ارائه شد. این سامانه که طراحی و برنامهنویسی آن توسط دکتر سجاد محمدزهرایی انجام شده است، امکان ثبت انواع شرح خدمات تخصصی رشته های ۷ گانه را بهصورت مکانی و تحت وب فراهم میآورد.
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
در پایان این همایش، با اهدای لوح تقدیر از جمعی از پیشکسوتان رشته شهرسازی استان البرز به پاس سالها تلاش، فعالیت تخصصی و خدمات ارزشمند آنان در توسعه و اعتلای این حرفه تجلیل به عمل آمد.